Geen verkeersknip bij RijswijkBuiten: ‘Zij bouwen en vervolgens wordt het óns probleem’
Een verkeersknip bij de Sionsweg is voorlopig niet aan de orde in Midden-Delfland. Wethouder Ed Roeling (MijnPartij) gaat met buurgemeente Rijswijk in gesprek over andere oplossingen voor verkeersoverlast rond RijswijkBuiten.
Bewoners aan de Sionsweg ervaren sinds hun komst eind 2025 overlast van verkeer via de Noordhoornseweg. Het geluid weerklinkt hard in hun nieuw aangelegde tuinen. In een brief aan beide gemeenten vragen zij om maatregelen. Daarbij wijzen ze op de Kristalweg, waar al tien jaar een verkeersknip geldt: alleen auto’s met een ontheffing mogen daar in- en uitrijden.
Wat de VVD betreft komt zo’n knip er bij de Sionsweg niet. „De bereikbaarheid van Den Hoorn staat onder druk”, zei fractievoorzitter Raymond Hedges tijdens de raadsvergadering.
Ook coalitiegenoot MijnPartij voelt weinig voor afsluitingen. „Vroeger was Den Hoorn gewoon goed bereikbaar”, aldus raadslid Frank van Lier. „Delft bouwt vol, Rijswijk bouwt vol en vervolgens wordt het óns probleem.”
Boetes
De partijen zien meer in maatregelen die hardrijders afremmen. Op verzoek van oppositiepartij OGP werd aan de motie toegevoegd dat Rijswijk moet betalen voor eventuele maatregelen, omdat de overlast samenhangt met woningbouw op Rijswijks grondgebied.
De motie kreeg steun van de VVD, MijnPartij, OGP en D66. Alleen het CDA stemde tegen. Raadslid Annette Poels vond de motie overbodig: „Volgens mij is deze wethouder mans genoeg om zonder papiertje het gesprek in te gaan.”
Wethouder Roeling zegde het gesprek met Rijswijk bovendien al toe. Dat er maatregelen nodig zijn, is niet omdat er meer verkeer is gaan rijden, volgens Roeling: „Het enige verschil is dat er aan de overkant nieuwe bewoners zijn komen wonen.”
Vete tussen de Rotterdamse volkstuintjes: 36 van 37 leden stemmen buurvrouw weg, maar zij blijft
Twee buurvrouwen maken ruzie op een volkstuincomplex, waarbij de een het bamboehek van de ander sloopt. Toch verliest de ander haar volkstuintje, omdat 36 medetuinders tijdens de ledenvergadering de kant van de buurvrouw kiezen.
Het is de laatste tijd allesbehalve rustig tussen de volkstuintjes in de Rotterdamse wijk Ommoord. Dat begint wanneer bestuursleden van een volkstuinvereniging signalen krijgen dat een lid overlast veroorzaakt. Het leidt ertoe dat een delegatie van het bestuur in september een gesprek met de vrouw aangaat.
In dat gesprek stelt de vrouw dat haar buurvrouw haar bamboehek heeft vernield tijdens een hoogopgelopen ruzie. Ter plaatse voeren drie bestuursleden een gesprek met beide vrouwen. Toch krijgt niet de buurvrouw een officiële waarschuwing voor het slopen van het hek, maar de andere vrouw, omdat ze voor ‘overlast’ zou zorgen. Dat wordt haar ter plekke verteld.
In uw berichten heeft u ernstige beschuldigingen geuit richting een bestuurslid !!!!
Klacht
Diezelfde dag nog dient de vrouw een klacht in. Ze is het niet eens met de waarschuwing en stuurt om 15.03 uur een e-mail naar het bestuur om bezwaar te maken. Exact 2,5 uur later volgt een tweede e-mail, waarin ze een stapje verder gaat.
Om 17.52 uur, nog geen half uur na de laatste mail, krijgt ze een mail terug van het bestuur. ‘In uw berichten heeft u ernstige beschuldigingen geuit richting een bestuurslid, waaronder vermeend drugsgebruik en handtastelijk gedrag’, staat in de mail.
De aantijgingen zijn volgens het bestuur ‘ongegrond’. Haar uitlatingen worden gezien als ‘smaad en laster’ en ‘schadelijk’ voor zowel de vereniging als het bestuur. Die neemt geen halve maatregelen: nog geen halve dag na de officiële waarschuwing wordt de vrouw per direct geroyeerd als lid van ATV Ommoord.
Brief:
Bestuur ATV Ommoord
datum: 27 september 2025
Geachte,
In uw berichten heeft u ernstige beschuldigingen geuit richting een bestuurslid, waaronder vermeend drugsgebruik en handtastelijk gedrag.
Het bestuur stelt vast dat deze aantijgingen ongegrond zijn. Tijdens het gesprek waar u naar verwijst, waren meerdere bestuursleden aanwezig en er zijn camerabeelden met beeld- en geluidsopnames die uw beweringen weerleggen. Uw uitlatingen zijn daarmee aantoonbaar onjuist en worden door het bestuur aangemerkt als smaad en laster.
Dit schaadt zowel de vereniging als het bestuur in ernstige mate. Op grond hiervan heeft het bestuur, conform de statuten en het huishoudelijk reglement van ATV Ommoord, besloten tot onmiddellijk royement van uw lidmaatschap.
Geen toegang meer tot tuin
Dat betekent dat ze geen toegang meer tot het park heeft en dus ook niet meer tot haar tuin. Ook wordt haar elektriciteit afgesloten en moet ze binnen twee weken haar persoonlijke spullen ophalen, terwijl het bestuur toekijkt.
Maar dat besluit moet de volkstuin al snel terugdraaien omdat het van alle kanten rammelt, zo schreef deze site eerder. Door ingrijpen van de rechter is eind vorig jaar het lidmaatschap van de vrouw hersteld. Al blijft de volkstuinvete de gemoederen ook dit jaar bezighouden.
Dat blijkt wel op de Algemene Ledenvergadering van begin dit jaar. Daar tovert het bestuur een konijn uit de hoge hoed om het lid alsnog weg te krijgen. De aanwezige volkstuinders krijgen de mogelijkheid te stemmen over het lidmaatschap van de vrouw. Mag ze blijven of moet ze weg? is de centrale vraag.
36 stemmen vóór royement
De tuinders kiezen massaal een kant: 36 stemmen vóór royement, eentje stemt tegen en drie volkstuinders besluiten zich te onthouden. Met deze score denkt het bestuur steviger te staan en de vrouw wordt alsnog geroyeerd.
Maar dan volgt hoofdstuk nummer zoveel in de soap. Want de vrouw stapt opnieuw naar de rechter. Ook met deze stemmingsronde blijft de onderbouwing voor het royement ‘inhoudelijk nog net zo gebrekkig’, is zijn oordeel.
Zo geeft het bestuur nog altijd geen inzicht in de ‘overlastmeldingen’ die over de tuinier zijn gedaan en op welk punt zij precies in strijd met de regels heeft gehandeld. Ook heeft de buurvrouw geen kans gekregen om in beroep te gaan tegen haar royement, terwijl zij daar volgens de statuten van de vereniging wel recht op heeft.
Verstoorde verhouding
Dat er inmiddels een verstoorde verhouding is ontstaan tussen de vrouw en de volkstuinvereniging, is wel duidelijk, aldus de rechter. Maar dat is nog geen reden om haar weg te sturen.
Daarom moet ze weer onbeperkt toegang krijgen tot haar eigen volkstuin en de faciliteiten op het terrein. Ook moet haar elektriciteitaansluiting hersteld worden. En doet de volkstuinvereniging dit niet? Dan moet die 100 euro per dag aan dwangsommen betalen.
Plan voor wonen in vakantiehuisjes geschrapt, permanente bewoners mogen blijven
Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting) schrapt het plan van het vorige kabinet om het wonen in een vakantiehuisje voor tien jaar legaal te maken. In plaats daarvan wil ze permanente bewoners met rust laten, tenzij er “zwaarwegende redenen” zijn om in te grijpen.
Boekholt zei na afloop van de ministerraad dat de inzet van het nieuwe kabinet blijft dat mensen die al in een vakantiehuisje wonen, daar mogen blijven. Ze wijst erop dat de woningnood hoog is en dat sommige mensen daarom zijn aangewezen op dit soort huisvesting.
Het plan van haar voorganger om permanente bewoning voor een periode te legaliseren, is volgens haar onuitvoerbaar. Het zou te weinig rekening houden met de verschillende omstandigheden van de bewoners, of ze bijvoorbeeld eigenaar zijn of het huisje huren.
‘Schrijnende gevallen’
De minister heeft nu met gemeenten afgesproken dat mensen die al in een vakantiehuisje wonen daar mogen blijven. Tenzij er bijvoorbeeld sprake is van een onveilige situatie, ondermijning of een andere zwaarwegende reden.
In dat geval wordt gekeken of het om “schrijnende gevallen” gaat, voor wie een passende oplossing moet worden gezocht, of om zelfredzame mensen met wie een termijn wordt afgesproken waarbinnen ze een nieuwe woning moeten vinden.
“Bewoners kunnen nooit zomaar op straat komen te staan”, schrijft Boekholt vandaag in een brief aan de Tweede Kamer!!!
Recreatiewoningen zijn niet gebouwd voor permanente bewoning. Ze hoeven niet aan de strenge eisen te voldoen die gelden voor volwaardige woningen.
Vorig jaar stonden bijna 60.000 mensen ingeschreven in een vakantiepark. Het werkelijke aantal vaste bewoners ligt waarschijnlijk hoger.
Brug 10 jaar afgesloten met betonblokken, gaat eindelijk open
Al 10 jaar lang is een brug in woonwijk Rijswijk-Buiten gebarricadeerd met hekken en betonblokken. En al die tijd moet auto- en vrachtverkeer gebruikmaken van een dam even verderop. Maar het lange wachten wordt beloond: de brug in Sion gaat deze zomer open.
Sion, het voormalige tuinbouwgebied aan de rand van Rijswijk, is de afgelopen jaren gigantisch veranderd. Er zijn meer dan tweeduizend huizen uit de grond gestampt, winkelcentra ontwikkeld, scholen geopend, sloten gegraven en bomen geplant.
Tussen al die nieuwbouw werd tien jaar geleden een autobrug tussen de Laan van Sion en de Gele Lis neergelegd, die door de blokkades alleen geschikt is voor fietsers en wandelaars. Aan weerszijden van de brug houden betonblokken en bouwhekken gemotoriseerd verkeer tegen.
Waarom het bouwwerk al tien jaren is afgesloten? ‘De brug is niet gemaakt op zwaar vrachtverkeer’, laat de gemeente Rijswijk eerder aan Omroep West weten. En als de betonblokken worden weggehaald, gaan er niet alleen auto’s overheen, maar ook zware vrachtwagens. ‘Dat willen wij voorkomen.’
Maar er is goed nieuws. Een woningbouwproject aan de Sionsweg verderop in de wijk is voltooid en dus is het risico op zwaar bouwverkeer dat de brug schade toebrengt veel kleiner. Daarom gaat binnenkort de versperring weg en wordt de brug eindelijk vrijgegeven.
Aankomende week, in de week van 21 juli, verdwijnen de barricades en wordt het hoge onkruid op de brug gewied. Dan wordt ook de dam weggehaald en een deel van de berm krijgt gras ingezaaid. Vrijdag 1 augustus moet ook dat werk gedaan zijn.
Ecologisch tuinontwerper Evelien: ‘Een natuurlijke tuin roept een soort oergevoel op’
Evelien Gransjean verhuisde vijf jaar geleden van een huis met balkon naar een huis met tuin. Het tuinieren beviel zo goed dat ze zich liet omscholen tot ecologisch tuinontwerper.
,,Geweldig hoe de natuur je kan verwonderen. Het roept een soort oergevoel op.”
Evelien was voor haar nieuwe carrière kunstenaar en dat is ze eigenlijk nog steeds. Maar ze krijgt zo veel aanvragen om tuinen te ontwerpen dat dat voorlopig haar hoofdprofessie blijft. „Ik ontwerp met mijn bedrijf Ecoloof tuinen in uiteenlopende stijlen, waar natuurbeleving centraal staat en esthetiek de boventoon voert. Ik maak een doordacht ontwerp met een slimme indeling voor optimaal tuingenot. Zodat je kan genieten van de prachtige natuur dicht bij huis.”
Een goed ontwerp is een belangrijke eerste stap, maar voor Evelien is een weloverwogen beplantingsplan de kers op de taart. ,,De kunst is natuurlijk om de juiste plant op de juiste plek te zetten. Daarbij kijk ik naar zon, schaduw, wind en andere omgevingsfactoren. Maar ik vind het ook leuk om te spelen met bladstructuren en verschillende kleurencombinaties. Daarbij kijk ik ook naar de bloeiboog, zodat er zo lang mogelijk iets in bloei staat. Heel belangrijk voor alle bestuivers!”
Uiteraard is Eveliens eigen tuin in Den Haag een plek om te experimenteren. Natuurlijk leer je veel uit boeken en een opleiding tot tuinontwerper, maar de praktijk is uiteindelijk toch de beste leerschool. Door dingen te proberen, door naar planten te kijken.
„Ik vind het belangrijk om verschillende biotopen te creëren en een zo klimaat adaptieve tuin als mogelijk te maken. Tuinieren is voor mij ontspanning. Even de tijd vergeten. Het roept een soort oergevoel op. Ik kan me heel erg verwonderen over de natuur. De tuin is natuurlijk een totaalplaatje, maar als je inzoomt op een plant zie je zo veel mooie details.”
,,Wat mij ook erg positief verrast heeft, is mijn vijver. Die trekt enorm veel leven aan. Water is daarnaast heel rustgevend en door de reflectie ervan is het heel interessant om naar te kijken. Ik heb hem mooi aangekleed met speciale beplanting en waterslakken uitgezet die de algen opeten, echt een aanrader. En zo zijn er heel veel verschillende nuttige beestjes die op een natuurlijke manier plagen tegengaan. Dat laat nog maar eens zien hoe geweldig de natuur is.”
Ook dol op groen? Opgeven voor deze rubriek kan met een mail naar t.behne@ad.nl
Nieuwe woonzorglocatie voor mensen met dementie feestelijk geopend in Rijswijk
Ouderenzorgorganisatie Cardia heeft donderdag haar nieuwe woonzorglocatie‘Hof van Kerstanje’ geopend. De woonzorglocatie biedt een plek aan 54 mensen met dementie. Bewoner Jo de Werd en wethouder Sandra van de Waart verrichtten de openingshandeling.
Hof van Kerstanje is geschikt voor mensen met dementie die eigen zeggenschap willen behouden. Het biedt een eigentijds zorgconcept met ruime studio’s en zorg op maat. De locatie ligt in Parkrijk, RijswijkBuiten, dichtbij het Wilhelminapark.
,,Hof van Kerstanje is een locatie waar we op een nieuwe manier verpleeghuiszorg bieden aan mensen met dementie”, aldus Henriëtte Bertels, bestuurder van Cardia. ,,De bewoners beschikken over een ruime studio en nemen zorg op maat af uit het zorgproduct Volledig Pakket Thuis.”
Nieuwe multifunctionele sportaccommodatie op komst voor RHC
Na jaren van plannen en wachten, is er eindelijk goed nieuws voor de Rijswijksche Hockey Club (RHC). Het sportpark Elsenburg in Rijswijk staat aan de vooravond van een grootschalige herontwikkeling. Naast de hockeyvelden die er al liggen, zal er een multifunctionele sportaccommodatie (MFA) verrijzen.
De plannen liggen nu ter goedkeuring bij de leden van de hockeyclub.(Foto: Archieffoto)
De plannen voor de MFA liggen nu ter goedkeuring bij de leden van de hockeyclub. Op 14 oktober 2024 zal er een belangrijke stemming plaatsvinden tijdens de Algemene Ledenvergadering van de club. Voorzitter Koen Caminada van de Stichting Sportaccommodatie Rijswijksche Hockey Club (SSRHC) vertelt: “We hebben jaren met de gemeente en een groep vrijwilligers gewerkt om tot dit plan te komen. Het is een grote verantwoordelijkheid, maar we zijn enthousiast. Dit project zorgt ervoor dat onze club de komende 40 jaar goed is voorbereid op de toekomst.”
Langverwacht plan
De weg naar de uitbreiding van het sportpark was lang. Sinds 2011 was de Rijswijksche Hockey Club bezig met het uitbreiden van het complex, maar de plannen kwamen stil te liggen door de veiligheidseisen rondom het TNO-terrein in de buurt. Dit zorgde jarenlang voor vertraging. Samen met de Gemeente Rijswijk is de club erin geslaagd deze obstakels te overwinnen. De eerste fase van de herstructurering, met onder meer de aanleg van vier nieuwe watervelden voor hockey en een wielerbaan, is inmiddels voltooid.
Het sportpark werd in september 2023 officieel heropend. Nu is het tijd voor de tweede fase: de bouw van het multifunctionele gebouw dat de sportfaciliteiten naar een hoger niveau zal tillen. Caminada benadrukt dat het huidige clubgebouw niet meer voldoet aan de moderne eisen: “Ons clubhuis is gebouwd in 1986 en was nooit berekend op de duizend leden die we nu hebben. De nieuwe accommodatie geeft ons veel meer ruimte en mogelijkheden.”
Samenwerking met gemeente
Voor het realiseren van de MFA heeft de Gemeente Rijswijk 13 miljoen euro krediet beschikbaar gesteld. Deze investering komt uit een totaal budget van 17,5 miljoen euro voor de herstructurering van Sportpark Elsenburg. Het krediet moet door de gebruikers van de accommodatie, waaronder de hockeyclub, worden terugbetaald.
De Rijswijksche Hockey Club staat voor een beslissing van 3,5 miljoen euro, die de club bindt voor de komende 40 jaar. Caminada is realistisch over de uitdaging, maar ziet ook de kansen: “Het is spannend, maar het plan steekt goed in elkaar. Ons huidige clubhuis zal worden gesloopt, en voor het eerst worden we huurder in plaats van eigenaar. Dat verandert de verhoudingen binnen de club, maar ook met de gemeente en de andere gebruikers van het sportpark. Gelukkig hebben we door intensieve samenwerking iedereen op één lijn gekregen.”
Breder sportaanbod
Wat de nieuwe sportaccommodatie zo bijzonder maakt, is dat het meer wordt dan alleen een thuisbasis voor de hockeyclub. In het multifunctionele gebouw komt ruimte voor allerlei andere sporten en diensten. Naast wielrennen, zal er plek zijn voor fysiotherapie, kinderopvang en naschoolse opvang.
Dit maakt het sportpark niet alleen aantrekkelijk voor sporters, maar ook voor gezinnen en andere inwoners van Rijswijk. “De inwoners van Rijswijk zullen trots zijn op deze prachtige faciliteit,” zegt Caminada. “Het sportpark wordt een plek waar iedereen, van jong tot oud, kan sporten en recreëren. We hopen dat dit plan een voorbeeld is voor hoe sportverenigingen en gemeentes kunnen samenwerken om iets moois neer te zetten.”
Volgende stappen
De komende weken staan in het teken van de laatste voorbereidingen. De architect is samen met de betrokken partners druk bezig met de laatste details van de tekeningen voor het gebouw. Het aangepaste bestemmingsplan is inmiddels goedgekeurd, wat betekent dat de bouw officieel van start kan gaan zodra de leden van de hockeyclub en de stichting hun goedkeuring geven.
Hof van Kerstanje in RijswijkBuiten opent definitief haar deuren
Precies op tijd zoals gepland, anderhalf jaar na de start van de bouw, is Hof van Kerstanje vanaf nu een feit. Met een feestelijke receptie vond afgelopen dinsdag 01.10.2024 de sleuteloverdracht plaats van de woonzorglocatie voor mensen met dementie. Cardia bestuurder Henriette Bertels, wethouders Larissa Bentvelzen en Gijs van Malsen en Dick Boelen (Dura Vermeer) en Christiaan Schouten (Bouwinvest) zorgden met een mooie symbolische actie in de vorm van het planten van een kastanjeboom in de tuin voor de definitieve opening.
Zo, die staat! Met het planten van een symbolische boom is het Hof van Kerstanje vanaf dinsdag 1 oktober geopend.(Foto: Frans Limbertie)
Hoewel er rondom de locatie nog volop wordt gewerkt en het nog even gaat duren voordat al het bouwverkeer definitief is verdwenen, is het Hof van Kerstanje geopend en zullen over niet al te lange tijd de eerste bewoners er arriveren. Bij het binnentreden kom je meteen al in de grote gezamenlijke ruimte terecht en kun je vandaar uit via de liften naar de appartementen komen.
Eigentijds zorgconcept
Bij een receptie horen altijd sprekers en dat is ook hier niet anders. Bij de realisatie van dit grote project zijn veel spelers betrokken, dus wil iedereen even zijn of haar woordje doen. Wel zo logisch. Henriette Bertels noemt in haar toespraak Hof van Kerstanje een locatie waar op een nieuwe manier verpleeghuiszorg wordt aangeboden aan mensen met dementie. “Bij ons beschikken de bewoners over een ruime studio en nemen zorg op maat af uit het zorgproduct Volledig Pakket Thuis.
Dat is een eigentijds zorgconcept dat zeer geschikt is voor mensen met dementie die eigen regie en zeggenschap willen behouden.” Bertels voegt eraan toe dat het bij het Hof van Kerstanje draait het om de zelfstandigheid van de bewoners. “Zij blijven de dingen doen, die ze nog prima zelf kunnen. Maar wel met 24/7 zorg in de buurt.
Wij zijn ervan overtuigd dat dit bijdraagt aan het welbevinden van de bewoners en in sommige gevallen het ziektebeeld ook positief beïnvloedt”, aldus de trotse bestuurder van Cardia, die terugkijkt op een vlotte bouwperiode en plezierige samenwerking met Dura Vermeer en Bouwinvest. “Dankzij die samenwerking kunnen we in deze nieuwbouwwijk zorgvoorzieningen toevoegen die gericht zijn op senioren. Toekomstbestendig en duurzaam.”
Lovende woorden
In haar korte toespraak vertelt wethouder Larissa Bentvelzen dat zij op een steenworp afstand hier vandaan woont. “Ik heb het hele bouwproces dus goed kunnen volgen. We zijn in op het stadhuis blij met deze unieke woonlocatie. Ongelooflijk mooi hoe snel alles is gegaan. Voor ouderen in onze samenleving die minder mobiel zijn blijft het immers belangrijk om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen.
Hof van Kerstanje biedt die mogelijkheid nu. Hoe mooi is het dat deze woonwijk nu gerealiseerd is.” Collega Gijs van Malsen benadrukt dat Rijswijk zich heeft toegelegd op het worden van een dementievriendelijke gemeente. “Heel belangrijk, vooral ook omdat een op de vijf mensen of zelf of via anderen te maken krijgt met dementie.”
Positieve gezondheid
Eline van der Toorn is projectmanager bij Cardia en was vanaf het eerste moment nauw betrokken bij de bouw van het Hof van Kerstanje. “Dura Vermeer heeft dit complex gebouwd. Bouwinvest kocht het en wij huren dit vervolgens van hen. Bij Hof van Kerstanje is plaats voor 54 mensen en op dit moment zijn er 24 appartementen verhuurd. Onze medewerkers zijn er om bewoners te helpen in het ondersteunen van de dagelijkse processen.
Niet kijken wat bewoners niet kunnen, maar kijken wat ze nog wel kunnen. Bij Cardia noemen we dit mensen benaderen vanuit de ‘positieve gezondheid’. Met champagne wordt gezamenlijk een toost uitgebracht op de opening en het te verwachte succes dat ongetwijfeld zal volgen. Als dat net zo goed is als de vegetarische hapjes van Meneerdekok, deze middag geserveerd door de gastvrije en charmante host Gina, gaat dat vast lukken.
Hof van Kerstanje: moderne woonvorm voor mensen met dementie.
Cardia ontwikkelt een nieuwe woonvorm in RijswijkBuiten: Hof van Kerstanje. Hof van Kerstanje wordt gebouwd in deelgebied Buitenpoort Parkrijk en bestaat uit 54 studio’s voor ouderen met een indicatie voor dementiezorg (ZZP 4 of 5).
Ze gaan zorg leveren vanuit het Volledig Pakket Thuis. Dit is zorg voor mensen die met een zorgindicatie toch zelfstandig willen blijven wonen. Op de begane grond van Hof van Kerstanje komt een ontmoetingsruimte met een restaurant en mogelijkheden voor welzijnsactiviteiten.
De bodem van een Rijswijks volkstuinencomplex is ernstig verontreinigd. Op de voormalige stortplaats zijn grote hoeveelheden lood aangetroffen. In vier tuinen is zelfs sprake van ‘onaanvaardbare humane risico’s’. Jan de Kok (76) is niet verbaasd: In zijn tuinhuisje heeft hij een schaal vol voorwerpen bewaard die hij door de jaren heen opduikelde in zijn moestuin. ,,Allemaal troep.”
Groene vingers, de term lijkt bedacht voor Jan de Kok (76). In de Westlandse kassen, op bloemveilingen, en sinds zijn pensioen op volkstuinencomplex Ons Ideaal in Rijswijk: er is geen plant waar De Kok geen raad mee weet. Het resultaat, tien jaar nadat hij met de volkstuin startte: een tuin vol kiwi’s en vijgen, wat knoflook in het zelfgebouwde kasje, en een vijver waar karpers in zwommen. ,,Totdat de reiger ze opvrat”, meldt De Kok.
De Kok is dagelijks in zijn optrekje te vinden. Potten, planten, verven, zagen: er is altijd wat te doen. Ook begin februari, nu het complex verder uitgestorven is. Hoeveel tijd hij nog heeft om te genieten van zijn zelfgecreëerde oase is de vraag. Hij is ernstig ziek. Toch ziet De Kok er de humor wel van in. ,,Straks kan de volgende genieten van mijn harde werk”, zegt hij met een glimlach.
Hij wordt nogal eens herinnerd aan de voormalige vuilnisbelt, waar zijn tuin net zoals die van zijn buren op ligt. In zijn tuinhuisje heeft hij een schaal vol voorwerpen die hij door de jaren heen opduikelde. Het heeft iets weg van een archeologische vondst. ,,Ouwe troep”, aldus De Kok.
Deze zomer werd De Kok opnieuw aan de oude stortplaats herinnerd. Ditmaal omdat tien tuinen volledig op de schop moeten voor een grootschalige sanering, vanwege een gevaarlijke hoeveelheid lood in de grond. Zijn tuin blijft ongedeerd: de grens ligt precies tussen zijn grond en die van zijn buurman.
Stortplaats
Daar werd tot 1930 het huisvuil gestort afkomstig uit de gemeenten Den Haag en Rijswijk. De stortplaats is afgedekt met een laag grond van een halve meter. Sinds 1969 is de gemeente Rijswijk eigenaar van het terrein, vanaf begin jaren zeventig kwam het terrein in gebruik als volkstuincomplex.
In 2022 werd in opdracht van de provincie Zuid-Holland een onderzoek uitgevoerd op het volkstuincomplex. De verontreiniging werd met name aangetoond op het zuidelijke deel van het volkstuincomplex, op de plek van de voormalige stortplaats.
Door vermenging van de stortlaag met de bovenste bodemlagen is er bij tientallen tuinen in meer of mindere mate lood in de bodem gevonden. 56 tuinen heeft een matige bodemkwaliteit, in zes tuinen is deze onvoldoende, en bij vier tuinen was er zelfs sprake van ‘onaanvaardbare humane risico’s’.
Dat meldt lid Gedeputeerde Staten Zuid-Holland Meindert Stolk op 6 februari in een brief aan de andere leden. Stolk kondigt in de brief de bodemsanering van de tien meest vervuilde tuinen aan, omdat deze momenteel een welzijnsrisico vormen. Het gevolg: op de huisjes na wordt de alle grond van de tuinen volledig vervangen.
Geen kinderen en sla
Tijdens een bijeenkomst in juni hebben de gemeente, de GGD en de Omgevingsdienst Haaglanden aan aanwezige tuinders uitleg gegeven over de risico’s. ,,Toen hebben we met name het advies gegeven geen kinderen meer op de tien ernstig verontreinigde tuinen toe te laten”, zegt Hans Jansen, als gezondheidsdeskundige namens de GGD aanwezig op de bijeenkomst.
,,Jonge kinderen wroeten bij het spelen in de aarde en steken daarna hun handen in hun mond. Juist bij jonge kinderen kan een hoge hoeveelheid lood opgenomen lood gevolgen hebben voor hun leervermogen.”
,,In de praktijk zijn dit echter vooral voorzorgsmaatregelen”, zegt Jansen. ,,Want in de betreffende tien tuinen bleken nauwelijks kinderen langs te komen. Ook hebben we aanbevolen geen groenten van deze tien tuinen te eten.”
Veel geduld
Voor de tien huurders die jaren tuinierwerk op de schop zien gaan, zijn de aangekondigde werkzaamheden een hard gelag, vertelt Cock Bruijstens, voorzitter van de volkstuinvereniging. ,,Eerst was het een periode van heel veel geduld hebben, omdat je met vier instanties en verschillende onderzoeksbureaus te maken hebt. Toen bleek dat er gesaneerd moest worden was de primaire reactie: alles wat je hebt opgebouwd moet weg, zelfs bomen met een grote gevoelswaarde.”
,,Dat sloeg wel snel om”, zegt Bruijstens. ,,Mensen begrijpen dat het gezondheidsrisico zwaarder weegt. Het is alleen wel de vraag waarom dit nu pas gebeurt. In 1988 is er al anderhalve tuin gesaneerd, ook vanwege gevaarlijke stoffen die uit de voormalige stortplaats voortkwamen. Daar was in mijn optiek een vervolgonderzoek wel op zijn plaats geweest.”
Ook zijn er volgens Bruijstens hier en daar al zorgen over het terugplaatsen van de tuinen, dat de omgevingsdienst Haaglanden voor de rekening neemt. ,,We merken hier en daar al dat de hand wat op de knip wordt gehouden, bijvoorbeeld bij bomen die op de erfgrens staan. Het idee is: het is overheidsgeld. Maar ja, het is ook een overheidsproject.”
Schone grond
De werkzaamheden – die gepland staan voor het derde kwartaal van 2024 – bestaan uit het weghalen van bestaande begroeiing en bomen, het ontgraven en afvoeren van de verontreinigde grond en het aanvullen van de ontgraving met geschikte schone grond. Voor de herinrichting van de volkstuinen worden afspraken gemaakt met de huidige huurders.
Voor de overige tientallen tuinen met vervuilde grond worden ander soort maatregelen genomen, die komende maanden ingaan. De gemeente Rijswijk maakt dan onder meer afspraken met de huurders om te voorkomen dat er getuinierd wordt in de stortlaag, die ongeveer een halve meter onder de grond zit.
De aanwezigheid van lood in de grond is in het algemeen niet gevaarlijk, maar kan een gezondheidsrisico opleveren als de grond waarin het metaal zit, inslinkt. Vooral kinderen tot 6 jaar zijn gevoelig voor lood, omdat zij het makkelijker in hun lichaam opnemen dan volwassenen. Dit kan gevolgen hebben voor hun leervermogen. Voor oudere kinderen is het risico kleiner.
Het komt vaker voor dat volkstuinen een te hoge concentratie lood hebben. Zo hadden tuinen in een complex bij het Brabantse Vught tot 26 keer de verantwoorde norm. De GGD adviseerde zwangere vrouwen en kinderen tot 7 jaar toen de gewassen uit de tuinen uit voorzorg niet te eten.